ဆရာမကြီး ဒေါ်ခင်မျိုးချစ်

Spread the love
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

 

မေ(၁)ရက်နေ့ဖွား ဆရာမကြီး(ဒေါ်)ခင်မျိုးချစ်ရဲ့ဘဝတစိတ်တပိုင်းလေးကို လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တုန်းက Post ရေးသားတင်ခဲ့တာပါ..
ဒီနေ့ဟာ ဆရာမကြီးရဲ့ (၁၀၅)နှစ်ပြည့်မွေးနေ့လည်းဖြစ်ပါတယ်..

၂၀၁၅ ဟာ မြန်မာဂုဏ်ဆောင်၊သမိုင်းတွင် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တွေရဲ့ နှစ်တစ်ရာပြည့်မွေးနေ့များ ဖြစ်သလို မြန်မာသမိုင်းသစ်ရေးဆွဲနိုင်မယ့်နှစ်လည်းဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၁၅ ထဲမှာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း နဲ့ လူထုဒေါ်အမာတို့လို နှစ်တစ်ရာပြည့် မွေးနေ့ရှင်တစ်ဦးက(ဒေါ်)ခင်မျိုးချစ် ပဲဖြစ်ပါတယ်။

တိုင်းခြားဘာသာစကားဖြင့် ဝတ္ထုတို/ရှည်များကိုရေးသားခဲ့ပေမယ့်လည်း ဝတ္ထုရေးစာရေးဆရာအဖြစ်မခံယူပဲ သတင်းစာဆရာအဖြစ်သာခံယူသူ၊ကလောင်အမည်ရှေ့မှာ`ဒေါ်´တပ်ခေါ်ခြင်းကိုမနှစ်မြို့ရုံသာမက စာရေးဆရာဆိုတာ ယောက်ျား/မိန်းမ ခွဲခြားထားစရာမလိုပဲ`စာရေးတဲ့သူသာစာရေးဆရာ´ဖြစ်သည်ဆိုတဲ့အယူအဆကိုစွဲကိုင်သူ၊ဖက်ဆစ်ဂျပန်ခေတ်ကာလက BDA(ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်)စစ်ရုံးမှာဘာသာပြန်ဌာနအရာရှိ(ဘီရုမာဗမာစစ်ဗိုလ်မ)အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ၊ဖခင်ဖြစ်သူ ရာဇဝတ်ဝန်ထောက်ရဲ့အရှိန်အဝါအောက်က တစ်ယောက်တည်း ရန်ကုန်သို့ မရမကရုန်းထွက်ပြီး ဝါသနာပါသည့် သတင်းစာလောကထဲဝင်ရောက်လာသူ၊မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံးကျင်းပသည့် မေဒေးနေ့အခမ်းအနားမှာ တက်ရောက်ဟောပြောခဲ့သူ၊၁၉၃၈ ကျောင်းသားသပိတ်မှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသည့်တိုင်အောင် အမျိုးသားရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားခဲ့သူ…..

စစ်ကိုင်းမြို့တွင် အဖ ရာဇဝတ်ဝန်ထောက် ဦးတော်၊အမိ ဒေါ်သန်းရင်တို့က ၁၉၁၅ ခုနှစ် မေလ(၁)ရက်နေ့(၁၂၇၇ ခုနှစ်၊ကဆုန်လဆုတ်(၄)ရက် စနေနေ့)မွေးဖွားခဲ့သူ`ခင်မျိုးချစ်´သည် မွေးချင်းသားသမီး ၅ ယောက်တွင် အကြီးဆုံးသမီးဖြစ်သည်။ငယ်နာမည်မှာ မခင်မြ ဖြစ်ပြီး အဘိုးဖြစ်သူမှာ မြန်မာပညာရှိ စတုရင်္ဂဗလဘွဲ့ရ ဦးဖေ ဖြစ်သည်။

၁၉၂၀ တွင် ပြည်မြို့၊အစိုးရကျောင်းမှ မူလတန်းအောင်ပြီး ၁၉၂၉ ခုနှစ်တွင် သရက်မြို့အစိုးရအထက်တန်းကျောင်းမှ အလယ်တန်း နှင့် ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် မိတ္ထီလာမြို့ အမျိုးသားကျောင်းမှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီးနောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တွင် တစ်နှစ်သာ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။

၁၉၃၂-၃၃ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်မဂ္ဂဇင်း ဝသန္တစာစောင်တွင် ဆာဝါလတာစကော့(Sir Walter Scolt)၏ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို မှီငြမ်ပြီး မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ကိုအခြေခံသည့် တေးထပ်နှစ်ပုဒ်ဖော်ပြခံရသည့်အခါ(ကလောင်အမည်ထည့်မရေးသည့်အတွက်)အယ်ဒီတာက`ခင်မျိုးချစ်´ဟုအမည်ပေးလိုက်ရာမှ အမည်တွင်သွားလေသည်။

၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် သူရိယသတင်းစာတိုက်မှ ပုံနှိပ်သော`ကောလိပ်ကျောင်းသူ´စာအုပ်သည် ပထမဦးဆုံးလုံးချင်းဝတ္ထုဖြစ်သည်။

၁၉၃၈ ခုနှစ် BDA တွင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း Three Years Under The Jap’s(သုံးနှစ်တာ ဂျပန်လက်အောက်ခံဘဝ)မှတ်တမ်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့်ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် ဦးခင်မောင်လတ်(အင်္ဂလိပ်လုပ်သား သတင်းစာ အယ်ဒီတာချုပ်)နှင့် အိမ်ထောင်ပြုသည်။

၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် နဂါးနီစာအုပ်တိုက်အတွက် စစ်နှောင်ကြိုး၊စစ်သူလျှိုများ၊လူ့မုန်တိုင်း၊ဘုန်းမယ့်သခင် စာအုပ်များကိုဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် အိုးဝေသတင်းစာ အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်၎င်း။၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းသူဂျာနယ် အယ်ဒီတာအဖွဲ့ဝင်၊၁၉၄၉-၅၂အထိ စာပေဗိမာန်စာပြုအဖြစ်အမှုထမ်းခဲ့သည်။

ဟိုအရေးဒီအရေး(၁၉၄၆)၊မောင်တို့ယောက်ျား(၁၉၄၈)၊သတင်းစာလောက(၁၉၅၂)စသည်တို့ကိုရေးသားခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ ခုနှစ် မှရန်ကုန်တက္ကသိုလ်(အင်္ဂလိပ်စာ၊ဝိဇ္ဇာဘွဲ့)ကိုရရှိခဲ့သည်။(ဆယ်တန်းအောင်ပြီး နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကြာမှ ဘွဲ့ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။)

၁၉၅၂-၅၃ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ အင်္ဂလိပ်စာဌာနမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။၁၉၅၃-၅၄ အတွင်း အပျင်းဖြေနည်း၊ကမ္ဘာကျော်စာနှင့်စကား၊ရှိတ်စပီးယားပုံပြင်များ(ပ+ဒု)တို့ကို ရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၅၅-၆၂ ခုနှစ်တွင် ဂါးဒီးယန်းမဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ရင်း (၁၃)ရတီစိန်ကြီး(13 Carat Diamond)ဝတ္ထုကို ဂါးဒီးယန်းတွင်ဖော်ပြခံရပြီးနောက် ယင်းဝတ္ထုကို ဂျာမန်၊အူရဒူ၊ယူဂိုစလပ်၊အီတလီ ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခြင်းခံရသည်။

၁၉၆၃-၆၈ ခုနှစ်ထိ လုပ်သားပြည်သူ့နေ့စဉ်(အင်္ဂလိပ်)သတင်းစာ(The Working People’s Daily)တွင် အယ်ဒီတာအဖြစ် တာဝန်ယူရင်း Heroes of Old Burma ဝတ္ထုရှည်၊The Quest for Peace(ငြိမ်းချမ်းရေးရှာပုံတော်)ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ နှင့် ဆောင်းပါးအမြှောက်အများရေးသားခဲ့သည်။

၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် The 13 carat Diamond & Other Stories စာအုပ် နှင့် နှစ်လောကတိုက်ပွဲ(ဘာသာပြန်)စာအုပ်ကိုထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများမှ စာရေးဆရာများ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ကြသော အင်္ဂလိပ်ဘာသာဝတ္ထုတိုပြိုင်ပွဲတွင် Her Infinite Variety ဝတ္ထုတိုဖြင့် ပထမဆု ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။

‘တို့လူလေးများ ဆိုသလေး’နှင့်ဥရောပစာပေ၊ရှေးခေတ်အလယ်ခေတ်(ဘီစီ ၅၀၀ မှ ၁၅၀၀)စာအုပ်များကိုပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သည်။Heroes of Old Burma ဝတ္ထုရှည်ကို စာပေဗိမာန်က Anawrahta of Burma အမည်သို့ပြောင်း၍ ထုတ်ဝေရာ နိုင်ငံခြားသားများ အကြိုက်တွေ့ဖတ်ရှုခြင်းခံရပေသည်။

၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် ခင်ပွန်းသည်နှင့်တွဲ၍`မိသားစုအတွက်ပျော်တော်ဆက် ဟာသစာစောင်´ ထုတ်ခဲ့သည်။၁၉၇၄ တွင်`မိုက်ကယ် အိန်ဂျယ်လို´(ဘာသာပြန်)စာအုပ်ကို၎င်း၊၁၉၇၆ ခုနှစ်တွင်`စွန့်ခဲ့ရ ကျွန်မဘဝပါရှင်´ (ဘာသာပြန်)၊ဥရောပယဉ်ကျေးမှုအနုပညာ မိတ်ဆက်၊မြန်မာယဉ်ကျေးမှုအနုပညာ ဓလေ့ထုံးစံများကို အင်္ဂလိပ်လိုရေးသား၍ Colourful Burma အမည်ဖြင့် စာအုပ်များထုတ်ဝေခဲ့ရာ ယင်းစာအုပ်မှာ ယခုထက်တိုင် နိုင်ငံခြားသားတို့လက်စွဲပြုနေရဆဲဖြစ်ပေသည်။

Burmese Scenes&Sketches(1977)
Colourful Burma-enlarged edition(1978)
အင်္ဂလိပ်စာတတ်လိုသော် နှင့် စာအုပ်စင်ကျေးဇူး(၁၉၇၉){ဦးခင်မောင်လတ်နှင့်တွဲ၍}
Flowers and Festivals Round The Burmese Year(1980)စသည့်စာအုပ်များကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင် Kyaikhtiyo အမည်ဖြင့်ကျိုက်ထီးရိုးဘုရား အကြောင်းဆောင်းပါးကို Asia Magazine တွင်ဖော်ပြခြင်းခံရပြီး ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် A Pagoda where Fairytal Character Come to Life အမည်ရှိ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် မယ်လမုဘုရားအကြောင်းဆောင်းပါးကို Asia Magazine ၌ ထပ်မံဖော်ပြခြင်းခံရသည်။

၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် မော်ကွန်းဝင် တတိယအဆင့် အဖြစ်အသိအမှတ်ပြုခြင်းခံရပြီး ၁၉၈၀ မှ ၁၉၈၅ အထိ သောင်းပြောင်းထွေလာရယ်စရာ စာစောင်တွင် ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရှင်အဖြစ် ရေးသားခဲ့သည်။

အထက်တန်းကျောင်းသူဘဝကပင် အင်္ဂလိပ်စာဆို ဝီလျံရှိတ်စပီးယား၏ ပြဇာတ်ကြီများကို အာဂုံဆောင်နိုင်ခဲ့သူ၊မိသားစုလောင်းရိပ်အောက်က ရုန်းထွက်ခဲ့သူ၊ကိုယ့်ဒူးကိုယ်ချွန်စိတ်ဓာတ်ဖြင့် သတင်းစာဆရာဖြစ်လာသူ၊မြန်မာအကြောင်းကို ကမ္ဘာကသိအောင်မိတ်ဆက်ပေးနိုင်သူ(ဒေါ်)ခင်မျိုးချစ်သည် အသက်(၈၄) နှစ်အရွယ်၊၁၉၉၉ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါသည်။

ကွယ်လွန်ချိန်တွင် တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်သူ ဒေါက်တာခင်မောင်ဝင်း(အငြိမ်းစားပါမောက္ခ၊သချာ်ဌာန(ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်)နှင့် သမီးချွေးမဖြစ်သူ ဒေါ်ခင်ညွန့်ရီ(ခ)တက္ကသိုလ်ရွှေရည်ဝင်း၊မြေး မောင်မောင်ဝင်း(ခ)မောင်ရစ်၊မမေသန်းဌေး၊မီမီဝင်း(ခ)ဂျူနီယာဝင်း တို့ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

ယခုလို…မေဒေးနေ့ကြီးမှာ မွေးဖွားလာခဲ့တဲ့ (ဒေါ်)ခင်မျိုးချစ် ရဲ့နှစ်တစ်ရာပြည့်မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ် မှာ သူရဲ့ ဘဝဖြတ်သန်းမှုအကျဉ်း၊အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် နဲ့ သတင်းစာလောကအပေါ်သံယောဇဉ်ကြီးလွန်းလှတဲ့ခံယူချက်၊အင်္ဂလိပ်ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်မှုတို့ကို တလေးတစားဂုဏ်ပြုဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

ဦးမျိုးနိုင် (မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်)

စာကိုး-ခင်မျိုးချစ် ၏`မ´၊ချမ်းငြိမ်း၏`ထူးချွန်ထင်ရှားမြန်မာသတင်းစာဆရာများ´၊သန်းဝင်းလှိုင် ၏ `အနှစ်ချုပ်မြန်မာ့သမိုင်းအဘိဓာန်´ စာအုပ်များတို့မှ။


Spread the love
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •